Stress in je team: jij bent de thermostaat
22 september 2026 
2 min. leestijd

Stress in je team: jij bent de thermostaat

Je hoeft niet zelf gestrest te zijn om stress te krijgen. Soms is kijken naar een gestreste collega al genoeg.

Is stress in je team besmettelijk?

Stress in je team is besmettelijk. Onderzoek van het Max Planck Instituut liet zien dat alleen al het zien van iemand onder druk het stresshormoon bij toeschouwers kan laten stijgen, vooral als ze die persoon goed kennen. Rust springt net zo goed over. Wouter Plevier van Innerspective noemt de leider daarom de thermostaat van het team: jouw toon zet de temperatuur.

Stress in je team begint vaak buiten de deur

Denk aan je eigen team. Je mensen komen binnen met oorlog op het journaal. Een boodschappenbon waar ze van schrikken. Een kind dat geen huis kan vinden. En dan kijken ze naar jou. Gehaast. Kortaf. Nog even snel.

Ik herken het. Ook ik betrap mezelf erop dat de onrust van buiten mijn toon binnen bepaalt.

Het werkt twee kanten op. Stress springt over, rust ook. Jij bent niet de thermometer van je team. Jij bent de thermostaat.

Marcus Aurelius leidde Rome door oorlog en een epidemie. Zijn ritueel was simpel: opschrijven wat wel en wat niet in zijn macht lag. Dat is amplitie. Je lost niet alles op, en je versterkt wat je mensen overeind houdt: hun hoofd, hun lijf, hun verbinding, hun zingeving en hun omgeving. In 27 jaar zag ik bij directies van onder meer House of Netix, Heijmans, ABN AMRO en UWV welke rituelen daarbij werken.

Wat onderzoek zegt over stress die overspringt

Psycholoog Veronika Engert en collega's van het Max Planck Instituut publiceerden in 2014 een onderzoek naar empathische stress. Deelnemers keken naar iemand die een stressvolle test moest doen. Bij een deel van de toeschouwers steeg het stresshormoon cortisol mee, zonder dat ze zelf iets hoefden te doen. Kenden ze de persoon goed, dan gebeurde dat vaker.

Het verschijnsel past bij wat psychologen emotionele besmetting noemen: mensen nemen ongemerkt de stemming over van wie ze om zich heen zien. Voor een leidinggevende is dat goed nieuws. Wie bewust kalm binnenkomt, geeft die kalmte ook door.

Zo verlaag je stress in je team in vier stappen

  1. Check je eigen stemming voordat je de werkvloer op loopt of een overleg opent. Twee minuten, rustig ademen en één vraag: wat neem ik nu mee naar binnen?
  2. Schrijf zoals Marcus Aurelius op wat deze week wel en niet in jouw macht ligt. Bespreek vooral de eerste lijst met je team.
  3. Vraag elk teamlid vijf minuten: "Wat kost je nu energie, en wat geeft je energie?" Luister zonder meteen op te lossen. Hoe je daarbij je eigen tempo bewaakt, lees je in rust als leider.
  4. Versterk één ding dat je mensen overeind houdt: een vast pauzemoment, een wandeloverleg of een eerlijk woord over wat er buiten speelt. Dat is SLiM! leidinggeven: Sympathiek, Luisterend, Inlevend en Mpowerend.

Welke stemming nam jij vandaag mee je team in, en wie heeft die overgenomen?

Veelgestelde vragen

Hoe herken je stress in je team?

Let op kortere lontjes, minder humor, meer fouten en mensen die zich terugtrekken in overleggen. Ook gehaaste mails en uitgestelde besluiten zijn signalen. Vraag het daarnaast gewoon: wat kost je nu energie? Het antwoord vertelt vaak meer dan een verzuimcijfer.

Wat kun je als leidinggevende doen tegen stress op het werk?

Begin bij je eigen stemming, want die neemt je team over. Maak onderscheid tussen wat wel en niet in je macht ligt, en bespreek vooral het eerste. Plan korte, vaste momenten om te vragen wat energie kost en geeft. Kleine rituelen die je volhoudt, werken beter dan een grote actie.

Wat is emotionele besmetting?

Emotionele besmetting is het verschijnsel dat mensen ongemerkt de emoties overnemen van wie ze om zich heen zien, via gezichtsuitdrukking, stem en houding. Het geldt voor stress en ook voor rust. Daarom heeft de stemming van een leidinggevende zoveel invloed op de sfeer in een team.

Lees verder
Vitaliteitsprogramma: waarom het zelden werkt, en wat wel
Onrust in je team door wereldnieuws: wat doe je als leider?
De toon van een leider: zo laad je je team op in plaats van leeg

Lees in het gratis e-book Rust aan de Top welke rituelen ik bij directies zag werken »

Eerder verschenen op LinkedIn, 22 september 2026.

Over de schrijver
Wout Plevier focust zich al 27 jaar op Leiderschap. Via zijn mentoring-sessies leert hij ceo's, directeuren en directieteams om inspirerend leiderschap te ontwikkelen in veranderende omgevingen.Hij is expert in Amplitie & heeft hiervoor een aantal boeken, een leerportaal met 17 online trainingen leiderschap, een managementgame (Expeditie Amplitie) en een Spreekshow SLiM! ontwikkelt.Hiermee bedient hij met veel inspiratie zijn klanten. Sinds 2020 interviewt hij leiders in zijn podcast Plevier & de Inspirerende Leiders. Inmiddels hebben ruim 170 ceo's, directieleden en kamerleden deelgenomen.
Reactie plaatsen