Stoppen met repareren, beginnen met versterken: proactief leiderschap

De meeste leiders wachten tot het misgaat. Dan repareren ze. Dan hopen ze dat het beklijft. En dan begint het hele spel weer opnieuw.

Dat noem ik geen leiderschap. Dat noem ik een patroon.

Wat is proactief leiderschap?

Proactief leiderschap betekent stoppen met repareren en beginnen met versterken, elke dag en voor iedereen. In plaats van wachten tot het misgaat, stel je in het gesprek dat je toch al had een vraag als "Waar scoor ik als leidinggevende een 3?" en luister je echt. Innerspective noemt dit Amplitief Leiderschap. Je hebt er geen traject, budget of toestemming van bovenaf voor nodig.

Cijfers die te denken geven

Gemiddeld vertrekt 84% van de mensen vanwege hun leidinggevende. 74% is tevreden, maar slechts 13% is bevlogen en actief betrokken. En werknemers werken gemiddeld maar 37% vanuit hun talenten. Het zijn maar cijfers. Maar toch.

Dat komt zelden doordat mensen niet willen. Vaak doen we het omdat de cultuur of het systeem waarin leidinggevenden werken dit beloont. We blijven doen wat we doen, omdat het systeem herhaling beloont. Zelfs als het niet werkt. Dat vind ik best apart.

Proactief versterken

Amplitief leiderschap vraagt één ding dat de meeste leiders niet doen: stoppen met repareren en beginnen met versterken. Proactief, in plaats van curatief of preventief. Elke dag, consistent, voor iedereen.

Daar heb je geen traject voor nodig, geen budget en geen toestemming van bovenaf. Het begint met één vraag. Vandaag. In het gesprek dat je toch al gepland had.

  • "Als jij het voor het zeggen had, wat zou jij als eerste veranderen?"
  • "Waar scoor ik als leidinggevende een 3?"
  • "Welke ene interventie zou ons team structureel positieve effecten geven?"

En dan echt luisteren. Geen oplossing. Geen relativering. Gewoon aanwezig zijn.

Stop met wat het systeem in stand houdt

Je hoeft je organisatie niet te veranderen. Stop wel met doen wat het systeem in stand houdt.

Als iets werkt, is het waar. Als het niet werkt, is het niet waar, nog niet waar of niet langer waar. En dan vraagt het concrete verandering.

Welke van deze drie vragen stel jij vandaag, in het gesprek dat je al gepland had?

Veelgestelde vragen

Waarom vertrekken mensen bij hun leidinggevende?

Gemiddeld vertrekt 84% van de mensen vanwege hun leidinggevende. Vaak voelen ze zich niet gezien of werken ze te weinig vanuit hun talent. Dat ligt zelden aan onwil, eerder aan een systeem dat herhaling beloont, ook als het niet werkt.

Wat is het verschil tussen tevreden en bevlogen medewerkers?

Tevreden medewerkers doen hun werk en klagen niet. Bevlogen medewerkers zijn actief betrokken en nemen initiatief. Gemiddeld is 74% tevreden, maar slechts 13% bevlogen. Daar zit voor de meeste teams de grootste winst.

Welke vraag kun je morgen al stellen om te versterken?

Bijvoorbeeld: "Als jij het voor het zeggen had, wat zou jij als eerste veranderen?" Stel hem in een gesprek dat al gepland staat. Geef daarna geen oplossing en geen relativering. Luister en vat samen wat je hoort.

Lees verder
Wat is amplitie? Verschil met preventie en curatie
Inspirerend en amplitief leiderschap
Van moe team naar bevlogen team: leg de rode stift weg als leider
Na de vakantie sterk herstarten met je team: vraag wat hier al werkt

Elke week een vraag die je morgen kunt stellen? Lees mee in de Inspirazine. »

Eerder verschenen op LinkedIn, 14 april 2026.