Amplitief leiderschap als antwoord op ego-leiderschap
Ik maak me voor het eerst in mijn leven echt zorgen over het leiderschap dat ik om me heen zie. Vooral omdat het verkeerde leiderschap wordt gedoogd, door ons allemaal.
Wat is amplitief leiderschap?
Amplitief leiderschap is een dienende vorm van leiderschap uit de positieve organisatiepsychologie. De leider versterkt mensen in plaats van ze te repareren: hij geeft zingeving, zorgt goed voor zijn mensen en laat ze werken vanuit hun talent. Dat levert minder uitval, meer bevlogenheid en betere resultaten op. Innerspective zet het in als tegenhanger van ego-gedreven leiderschap, dat draait om eigen belang.
Ego-gedreven leiderschap herken je aan gedrag
Al 27 jaar houd ik me bezig met cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling. Met heel veel plezier, en ik heb veel harten mogen raken en inspireren. Ik ben een aanhanger van Amplitief Leiderschap. Dat staat in schril contrast met wat ik om me heen zie.
Ik zie het in de wereld, en ik zie het in organisaties. Bij leiders, bij leidinggevenden en bij mensen in de maatschappij. Ego-gedreven leiderschap herken je aan dit gedrag:
- Focus op jezelf en je eigen belang.
- Dingen doen en roepen die anderen schaden.
- Anderen uitsluiten en discrimineren.
- Vinden dat je recht hebt op iets wat je niet hebt verdiend, of waar je geen eigenaarschap over hebt.
- Alleen focus op resultaat en winst, zelfs ten koste van anderen.
Acties nemen zonder enig gevoel van verantwoordelijkheid naar anderen. En anderen lijden daaronder. Dat baart me zorgen. Want wat bovenin een organisatie wordt gedoogd, wordt in de lagen eronder al snel normaal.
Amplitie gaat de andere kant op. Het draait om het emotionele welbevinden van de mensen om je heen. Met het geloof dat als je mensen zingeving geeft, goed voor ze zorgt en ze helpt hun levensgeluk te vinden, dat tot betere resultaten leidt. Minder mensen ziek of in een burn-out, meer bevlogenheid, meer positieve energie en meer doe-power samen.
Dienend leiderschap en de wetenschap achter amplitie
Het idee heeft stevige wortels. Robert Greenleaf schreef in 1970 zijn essay The Servant as Leader. Zijn toets voor dienend leiderschap is eenvoudig: groeien de mensen die je dient? Worden ze gezonder, wijzer en zelfstandiger?
Amplitief leiderschap bouwt daarop voort met de positieve psychologie. Barbara Fredrickson liet in 2001 zien dat positieve emoties het denken verbreden. Mensen zien meer opties en bouwen makkelijker relaties op. Angst en dreiging doen het omgekeerde: het denken wordt smal. Een leider die op eigen belang stuurt, krijgt dus een team dat kleiner gaat denken.
Dat het ook resultaat oplevert, zie ik in de praktijk. Bij Nedschroef ging het in 2,5 jaar van verlies naar 15 miljoen euro winst, met 37% meer effectiviteit.
Zo zet je amplitief leiderschap in vier stappen in
- Kijk eerst naar jezelf. Waar ging het deze week om jouw belang, en waar om dat van je team? Schrijf er één eerlijk geval van op.
- Benoem de collectieve belangen. Vraag in je MT welke waarden en normen bijdragen aan het werkgeluk van iedereen, ook van klanten en leveranciers. Kies er twee en spreek af hoe je ze deze maand zichtbaar maakt in gedrag.
- Versterk elke week één persoon vanuit talent. Vraag wat iemand energie geeft en maak daar ruimte voor. Hoe dat werkt, lees je in Stoppen met repareren, beginnen met versterken: proactief leiderschap.
- Maak je omgeving sterk genoeg om terug te geven. Vraag je team expliciet om je aan te spreken als jouw belang zwaarder weegt dan het gezamenlijke. Zo komt iemand die afglijdt weer met beide voeten op de grond, ook als dat iemand jij bent.
Welke kleine stap zet jij deze week voor het collectieve belang in je team?
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen amplitief en dienend leiderschap?
Dienend leiderschap zet de groei van de mensen die je leidt voorop. Amplitief leiderschap doet dat ook en voegt de positieve psychologie toe: werken vanuit kerntalenten, energie en bevlogenheid. Zo groeien werkgeluk en resultaat samen.
Hoe herken je ego-gedreven leiderschap in je organisatie?
Aan besluiten die vooral de beslisser dienen, aan mensen die worden uitgesloten en aan resultaat dat ten koste van anderen gaat. Een tweede signaal: niemand durft er iets van te zeggen. Dan wordt het gedrag gedoogd en verspreidt het zich naar de lagen eronder.
Waar komt het woord amplitie vandaan?
Amplitie komt van het Latijnse amplificare, versterken. Het is een proactieve stroming uit de positieve organisatiepsychologie. Je versterkt wat al werkt in mensen en teams, voordat er iets misgaat en je moet gaan repareren.
Lees verder
Wat is amplitie? Verschil met preventie en curatie
Leiders die stopten met bewijzen, over legacy en de meetlat
Opnieuw geloven in de mens als basis voor leiderschap
Ontdek met een gratis scan op leiderschapscan.nl hoe amplitief jij leidt »
Eerder verschenen op LinkedIn, 5 januari 2026.